Wat moet er in een vaststellingsovereenkomst staan?

Bij een ontslag op basis van wederzijds goedvinden maken werkgever en werknemer afspraken rondom de beeindiging van de de arbeidsovereenkomst. Deze afspraken worden in het algemeen vastgelegd in een beeindigingsovereenkomst, een zogenaamde vaststellingsovereenkomt. In de meeste vaststellingsovereenkomsten komen de volgende punten terug.

De einddatum

Bij het bepalen van de einddatum is het belangrijk rekening te houden met de fictieve opzegtermijn die UWV hanteert. Als de arbeidsovereenkomst eindigt zonder de opzegtermijn (die voor de werkgever geldt) in acht te nemen, is de kans groot dat UWV een wachttermijn in acht neemt en de werknemer pas een of enkele maanden na het ontslag in aanmerking komt voor een WW uitkering.

De ontslagvergoeding

Meestal vormt de ontslagvergoeding het centrale punt in een vaststellingsovereenkomst. De kantonrechtersformule is hierbij de graadmeter. Ook komt het voor dat een werknemer afziet van een ontslagvergoeding, maar in ruil hiervoor nog een bepaalde periode in dienst blijft, waarbij hij of zij vrijgesteld wordt voor arbeid. Dat biedt de werknemer de mogelijkheid vanuit een ‘werkende’ situatie om te kijken naar een nieuwe werkkring.

De eindafrekening

Het is gebruikelijk dat de werknemer bij zijn ontslag nog een slotbetaling ontvangt voor wat betreft de opgebouwde, maar niet opgenomen vakantiedagen en de vakantietoeslag naar rato. Als er sprake is van een dertiende maand, bonussen, aandelen of opties moeten ook hierover afspraken worden gemaakt.

Vrijstelling van werkzaamheden

Bepaald kan worden dat de werknemer tot aan de ontslagdatum gewoon blijft werken of dat de werknemer vrijgesteld wordt van werk met behoud van salaris en emolumenten.

Concurrentie- en relatiebeding

Als de werknemer een concurrentie- of relatiebeding heeft, dan is het gebruikelijk dat hierover afspraken worden gemaakt. Vaak zal een werknemer eisen dat deze bedingen komen te vervallen, omdat deze beperkend werken ten aanzien van het vinden van een nieuwe werkkring. Het is aan te bevelen deze bedingen uit te onderhandelen, door bijvoorbeeld concreet af te spreken welke relaties de werknemer na ontslag niet mag benaderen.

Geheimhoudingsbeding

Op verzoek van de werkgever wordt er vaak een geheimhoudingsbeding in de arbeidsovereenkomst opgenomen. Op grond van dit beding mag een werknemer bijvoorbeeld geen bedrijfsgevoelige informatie aan derden bekend maken. Ook verbiedt een geheimhoudingsbeding de werknemer meestal om de inhoud van de vaststellingsovereenkomst openbaar te maken.

Bedrijfseigendommen

In de vaststellingsovereenkomt wordt opgenomen wanneer de werknemer de bedrijfseigendommen, zoals een auto van de zaak, laptop en mobiele telefoon moet inleveren.

Getuigschrift en referenties

Een werkgever is verplicht na het ontslag een getuigschrift af te geven. Maar volgens de wet hoeft dit geen positief getuigschrift te zijn. Voor de werknemer is het daarom aan te raden in de vaststellingsovereenkomst te laten opnemen, dat de werkgever een positief getuigschrift en referenties zal afgeven.

Vergoeding kosten

Vaak maken werkgever en werknemer afspraken over de kosten voor het inwinnen van rechtsbijstand. Ook de werkgever is er vaak bij gebaat als een werknemer juridisch advies inwint. De kans is groter dat er overeenstemming wordt bereikt, zonder dat er sprake is van wilsgebreken, zoals dwaling, bedreiging of bedrog. Om ongewenste effecten te voorkomen, zijn werkgeves veelal op voorhand bereid een bepaald maximum aan kosten voor rechtsbijstand te vergoeden. Voor de werkgever kunnen deze kosten worden aangemerkt als fiscale aftrekpost. In veel situaties leidt dit ook ot het resultaat dat de werknemer zelf geen kosten voor rechtsbijstand meer heeft.

Daarnaast kunnen werkgever en werknemer andere kostenvergoedingen overeenkomen. Te denken valt aan kosten voor juridisch advies, vergoeding otplacementkosten of ondersteuning bij het opstarten van een eigen bedrijf.

Finale kwijting

Dit is een gebruikelijke slotbepaling aan het einde van de vaststellingsovereenkomst. Beide partijen verlenen elkaar finale kwijting. Dit houdt in dat de werkgever en werknemer met elkaar afspreken dat er geen andere aanspraken of claims meer zijn buiten de afspraken die geregeld zijn in de vaststellingsovereenkomst. Partijen zullen dus goed moeten nagaan of alle zaken die zij geregeld willen hebben ook goed verwoord zijn in de vaststellingsovereenkomt.

Let op: de zieke werknemer

Mocht de werknemer ziek zijn op het moment van het bereken van overeenstemming inzake de beeindiging van het dienstverband dan is waakzaamheid geboden. Is de werknemer ziek na het einde van het dienstverband en niet beschikbaar voor de arbeidsmarkt, dan kan dat problemen opleveren voor het verkrijgen van een Ziektewetuitkering. In de ogen van UWV kan het prijs geven van loon tijdens ziekte door akkoord te gaan met een beeindigingsregeling een benadelinghandeling jegens UWV opleveren. Dit kan leiden tot geheel of gedeeltelijke weigering van de Ziektewetuitkering.

Aanvullende bepalingen bij (statutaire-) directeuren

In beeindigingsovereenkomsten van statutaire directeuren is er vaak nog een aantal aanvullende afspraken die aan de gebruikelijke afspraken worden toegevoegd.

Opties en aandelen

Als de directeur een aantal opties of aandelen toegekend heeft gekregen, dan zullen er afspraken gemaakt moeten worden over de afwikkeling daarvan. Meestal zijn er documenten waarin is geregeld hoe deze afwikkeling moet plaatsvinden, maar soms is het verstandig hierover individuele afpsraken te maken. Bijvoorbeeld de situatie dat in de arbeidsvoorwaarden is geregeld dat  de ontslagdatum nog slechts een hele korte periode is om de opties uit te oefenen of te verzilveren. In die situatie moet misschien gesproken worden over een langere uitoefenperiode. Ook is het mogelijk dat de directeur voorziet dat de aandelen of opties naar verwachting binnen afzienbare tijd fors in waarde zullen stijgen. Als de directeur buiten zijn schuld is ontslagen, kan het redelijk zijn een aanvullende schadevergoeding te claimen.

Bonussen

Bonusregelingen zijn er in vele varianten.Om misverstanden te voorkomen is het van belang om eventuele bonusregelingen expliciet te betrekken bij de onderhandelingen over een beeindingsregeling. Welke bonus wordt nog uitgekeerd en welke niet? Is er aan de bonusvoorwaarden voldaan en zo niet, kan de werkgever hiervan een verwijt worden gemaakt?

Décharge

Voor de statutair-directeur is het belangrijk dat hij bij ontslag door de aandeelhouders wordt ontheven van de zogenaamde interne aansprakelijkheid.Dit noemt men ook wel décharge verlening. Zonder deze décharge zou de statutair directeur na zijn ontslag eventueel aansprakelijk gesteld kunnen worden door de aandeelhouders vanwege onbehoorlijk bestuur.